Veelgestelde vragen

In 2025 werd Onze Energie gelanceerd, een platform waarmee Vlaamse, Waalse en Brusselse burgerenergiecoöperaties deelnemen in wind op zee. Met dat platform streven we niet naar maximale winst voor een kleine groep aandeelhouders, maar deelt de opbrengsten met de coöperanten en met zoveel mogelijk andere Belgische burgers.

De directe aanleiding om Onze Energie op te richten, was de veiling voor de bouw van nieuwe windparken op zee, waarin burgerparticipatie een rol speelde. Dat is nu veranderd. Maar op de lange termijn heeft Onze Energie twee doelen: tegen 2030 willen we een half miljoen Belgen de kans geven hun energieproductie en -gebruik in eigen handen te nemen. Daarvoor mikken we op een aandeel van 20% in offshore windparken. En we zorgen dat de groene stroom via coöperatieve leveranciers, zoals Ecopower en COCITER, direct bij Belgische huishoudens en kmo’s komt.

Vandaag zijn burgers al mede-eigenaar van een eerste windpark in de Belgische Noordzee. Meedoen kan via de doe-mee-pagina: door minstens één aandeel te kopen bij de deelnemende coöperaties word je trotse eigenaar van een stukje offshore windturbine. Er zijn geen in- of uitstapkosten. Zodra je minstens één aandeel koopt, ben je lid van een coöperatie en kan je ook thuis stroom afnemen.

Heel eenvoudig: energie in burgerhanden! Via energiecoöperaties zijn mensen zelf eigenaar van zonnepanelen en windturbines. Zo produceren ze hun eigen lokale duurzame energie, die ze vervolgens met elkaar delen.

Maar burgerenergie is veel meer. Het is ook een beweging van mensen die samen streven naar een eerlijk, onafhankelijk, niet-commercieel, lokaal en duurzaam energiesysteem. Om dat te bereiken werken ze tal van diensten uit om energie te besparen, woningen energiezuinig te maken, onze mobiliteit te verduurzamen, …

Via burgercoöperaties voor hernieuwbare energie (REScoops) kan je investeren in de productie van lokale hernieuwbare elektriciteit. Bij heel wat REScoops kan je de geproduceerde elektriciteit ook thuis verbruiken.

Maar het aanbod is veel breder: denk aan elektrische deelwagens, een coöperatief platform om je energiegebruik veilig en gratis op te volgen, groepsaankopen voor zonnepanelen, de ontwikkeling van warmtenetten, …

Neem een kijkje op de interactieve kaart om alle REScoops en hun projecten te ontdekken.

1. Investeer mee
   Op heel wat Belgische spaarboekjes staat slapend kapitaal. Er wordt weinig of geen interest op gegeven en het is vaak moeilijk te achterhalen waarvoor de financiële instelling jouw geld precies gebruikt. De meeste banken investeren nog in fossiele brandstoffen en andere projecten die ons klimaat schaden.Via een burgercoöperatie voor hernieuwbare energie kan je je spaargeld investeren in de lokale duurzame economie en mee het verschil maken voor een gezonder klimaat en eerlijkere energievoorzieningen.
2. Engageer je
   Veel REScoops werken met vrijwilligers. Heb je technische kennis van energie? Kan je glashelder, digitaal en positief communiceren? Wil je je engageren in het bestuur? Zoek op de kaart een initiatief in je buurt en neem contact op. Wie weet leg jij binnenkort wel mee zonnepanelen op het dak van het zwembad in je buurt.
3. Werk samen
   Ben je een commerciële ontwikkelaar van hernieuwbare energie? Ben je een lokale ambtenaar bevoegd voor milieu, energie, klimaat of participatie? Heb je een bedrijf dat graag duurzaam wil ondernemen? Zit je in het oudercomité van een school en wil je inzetten op een gezonde toekomst voor de kinderen? Neem contact op met een energiecoöperatie in je buurt en kijk waar je kan samenwerken voor het ontwikkelen van nieuwe projecten en het creëren van draagvlak en lokale participatie. De Vlaamse burgercoöperaties reiken je de hand!

In energieland zien mensen vaak door de bomen het bos niet meer. Welke elektriciteit is er nu groen en welke niet? Wie maakt de stroom die ik thuis verbruik? En waar komt die stroom vandaan? Wie wordt er rijk van mijn energiefactuur?

Allemaal moeilijke vragen… met één makkelijk antwoord: kies voor groene burgerstroom! Je investeert mee in een energieproject in je buurt – bijvoorbeeld zonnepanelen of een windturbine – door lid te worden van een burgercoöperatie.

Heeft de coöperatie van je keuze een overeenkomst met coöperatieve stroomleverancier Ecopower, dan kan je de stroom van jouw project ook thuis verbruiken door klant te worden van Ecopower. Hier lees je er alles over.

Op burgerenergie.be zetten de Vlaamse burgerinitiatieven voor hernieuwbare energie (REScoops) hun projecten en diensten in de kijker. Veel mensen zijn op zoek naar wat ze nu zelf kunnen doen voor het klimaat. Op straat komen voor een beter klimaatbeleid, minder vlees eten, kiezen voor lokale producten, weerstaan aan de fast fashion, … Ook inzake energie kan jij mee het verschil maken, door te kiezen voor burgerenergie! Op burgerenergie.be bundelen we alle projecten op een interactieve kaart. Zo kom je snel en makkelijk terecht bij de burgercoöperatie in jouw buurt.

Een REScoop (Renewable Energy Sources Cooperative) is een burgercoöperatie voor hernieuwbare energie. Een initiatief van burgers die zich verenigen om zich samen in te zetten voor een duurzame en inclusieve energietransitie.

REScoops werken volgens de zeven internationale coöperatieve principes en plaatsen maatschappelijke en ecologische winst boven financiële.

Wie investeert via een REScoop wordt mede-eigenaar van de projecten van de coöperatie én kan gebruik maken van de dienstverlening. Dat is een belangrijk verschil met andere energie-initiatieven die investeringsproducten aanbieden waarbij de inzet louter financieel is.

REScoops werken samen waar nodig en mogelijk. Ze zijn verenigd in de Vlaamse koepel REScoop Vlaanderen, initiatiefnemer van de website burgerenergie.be. Op Europees niveau bundelen de burgercoöperaties voor hernieuwbare energie zich in REScoop Europa.

Een coöperatie is “… een autonome organisatie van personen die zich vrijwillig verenigen om hun gemeenschappelijke economische, sociale en culturele behoeften en ambities te behartigen door middel van een onderneming waarvan ze samen eigenaar zijn en die ze democratisch controleren” (definitie van de Internationale Coöperatieve Alliantie).

Bij coöperatief ondernemen draait het om samen ondernemen, samen verantwoordelijkheid nemen en samen de meerwaarde delen. Het coöperatieve gedachtegoed rust op drie fundamenten:

• Samen ondernemen: de coöperatie vertrekt vanuit een gemeenschappelijke behoefte en het verlangen van mensen om via het samen ondernemen te komen tot de invulling ervan.
• Eigenaarschap: de coöperatie kent geen puur winstbejag bij haar leden, die samen eigenaar zijn van hun coöperatie. Met andere woorden, een coöperatie streeft niet naar winstmaximalisatie maar naar doelmaximalisatie.
• Autonomie en zeggenschap: de coöperatie is autonoom en het beheer van de coöperatie gebeurt op een democratische manier.

Bron: cooperatiefvlaanderen.be

REScoops zijn Renewable Energy Sources Cooperatives, burgerinitiatieven voor hernieuwbare energie. Wat bindt hen? Ze werken volgens de ICA-principes, de principes van de Internationale Coöperatieve Alliantie.

Uit de ICA-definitie van een coöperatie werden 7 ICA-principes gedestilleerd die al meer dan 100 jaar hun nut bewijzen voor de samenleving. Wereldwijd, en in toenemende mate ook in Vlaanderen, vormen deze 7 ICA-principes het richtsnoer voor coöperaties. Deze principes zijn geen theoretische concepten. Integendeel: ze zijn gegroeid uit jarenlange ‘goede coöperatieve praktijken’ en ze vormen het DNA van de coöperatie. Maar coöperaties zijn levende organismen die zich voortdurend aanpassen aan hun maatschappelijke context. Het is dus logisch dat ook hun erfelijk materiaal zich gestaag aanpast aan hun omgeving. Een coöperatie die deze ethische maatstaven van coöperatief ondernemen hanteert, is dus drager van een internationaal gedeelde coöperatieve identiteit.

1. Vrijwillig en open lidmaatschap
2. Democratische controle door de leden
3. Economische participatie vanwege de leden
4. Autonomie en onafhankelijkheid
5. Onderwijs, vorming en informatieverstrekking
6. Samenwerking tussen coöperaties
7. Aandacht voor de gemeenschap

Bron: coöperatiefvlaanderen.be